Molens in Nederland; bakens in het landschap – een studie

Een zoektocht naar een nieuwe typ molen. Modern, zelfvoorzienend en een toevoeging aan het landschap.

 

Nederland en molens: ze horen bij elkaar, al eeuwenlang. Ruim voor de Gouden Eeuw speelden molens al een belangrijke rol in de economische en landschappelijke ontwikkeling en het sociale leven van Nederland. Dat werd later anders: de industriële revolutie zette in Nederland weliswaar laat in, maar rond 1920 werden molens toch definitief naar de rand van de maatschappij verdrongen.

Molens behoren tot Nederlands meest herkenbare monumenten. Het zijn, net als kerktorens, watertorens en vuurtorens, bakens in het landschap, herkenningspunten in het silhouet van steden en dorpen. Deze eenwording van het vlakke landschap, de indrukwekkende lucht en de molen bouwwerken is vereeuwigd in de talloze schilderijen die Nederlandse meesters door eeuwen heen hebben gemaakt. Mede dankzij deze kunstenaars is Nederland het molenland bij uitstek geworden en gebleven.

Molens zijn niet alleen monumenten van techniek en economische ontwikkeling, maar ook van herinnering en nostalgie. Ze figureren overal in ons leven, van televisiecommercial tot melkkarton, van een schilderij van Johan Hendr tot de sleutelhangers in een souvenirwinkel. Dat molens hun oorspronkelijke economische belang in een proces van honderd jaar verloren, lijkt daar weinig aan af te doen. Molens worden met Nederland vereenzelvigd. Ze spelen een rol in de collectieve beleving van ons land.

 

aantal molens 1850  aantal molens 2010

1850: Rond 1850 telde Nederland zo’n 7000 papier-, koren-, zaag-, ijzer-, koper- en poldermolens.

2011: Een telling van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed in 2011 bedraagt 1487 molens. Inmiddels hebben 1243 exemplaren hiervan de status van Rijksmonument gekregen.

Halverwege de negentiende eeuw stonden er in Nederland zo’n 10.000 molens, het hoogtepunt van het aantal molens dat in Nederland heeft gestaan. De Zaanstreek en Friesland telden de hoogste dichtheid. De molens waren onbedoeld uitgegroeid tot een beeldbepalend element. Maar toen in de eerste helft van de twintigste eeuw de industrialisatie een hoge vlucht nam, verloren molens hun vanzelfsprekende economische rol. Ze verdwenen in hoog tempo uit het landschap.

De vele spectaculaire verbeteringen van de eeuwenoude windmolen kwamen te laat. Reeds op het einde van de 17e eeuw, rond dezelfde tijd dat deze innovaties verschenen, werd de eerste korenmolen omgebouwd van windkracht naar stoomkracht – en verscheen de zwarte rook die daarmee gepaard ging. Rond 1850 vonden stoommolens steeds meer ingang en begon het belang van windmolens te tanen. Bovendien sloegen het zelfkruimechanisme, de zeilen met zelfzwichting en de ijzeren verstevigingen maar erg traag aan – in veel landen en regio’s (waaronder Nederland) werden ze zelfs nooit of nauwelijks gebruikt.

Screen Shot 2017-11-01 at 16.46.19

Samengesteld molentype

Het type molen dat onze voorkeur heeft gekregen is de samengestelde molen met een schuur, werkplaats of aangebouwde woning. Binnen deze intepretatie dient de toren voornamelijk voor het opwekken van windenergie en biedt daarnaast een aantal karakteristieke torenkamers voor verschillende activiteiten. De horizontal aanbouw kan de rest van het programma huisvesten, zoals wonen en, garage en werkplaats.

Silhouette

Het kenmerkende silhouette van de molen is een belangrijke te behouden waarde. Staand in het landschap dient het bouwwerk van ver af herkend te worden als een molen. De samengestelling van de toren en de laag bouw produceert een enkel silhouette; een samengesmolten vorm.

Screen Shot 2017-11-01 at 16.46.49 Screen Shot 2017-11-01 at 16.46.56

Windmolenrok wordt doorlopend dak

Op basis van de samengestelde molentypen, zoals olie- en zaagmolen, hebben we ervoor gekozen om de toren en bijbehorende ruimten in éen vorm te smelten. De rieten rok van de molen toren wordt hierbij doorgetrokken en vormt het dak van de overige vertrekken in dit gebouw. De Silhouette van het bouwwerk refereert naar de silhouette van een samengestelde molen, zoals hieronder afgebeeld. Echter is de samenstelling tot een geheel gemaakt door het riet door te laten lopen tot op de onderbouw. De keuze voor 3 wieken is een verwijzing naar de hedendaagse windturbines, daarnaast levert deze opzet ook een hoger rendement.

Molen in schilderij_BP_licht hout

Bouwvergunning verleend !

De verbouwing van het pand aan de Basisweg in het westen van Amsterdam kan van start gaan. De omgevingsvergunning is verleend.

09 renderview 04 houten luiken_MVOp de hoek van het bestaande bedrijfsgebouw ontstaat een nieuwe horecagelegenheid. Eiken hout, messing en wit marmer geven karakter aan het gebouw en bepalen de sfeer van het interieur.

Frans Hals Museum

 

Het Frans Hals Museum en De Hallen Haarlem gaan vanaf volgend jaar verder als één museum. In de tweede fase van de vernieuwing, in het jaar 2019, ondergaan de locaties van de musea een grondige vernieuwing. SO-IL en lokale partner MEESVISSER zijn aangesteld voor het ontwerp hiervan. 

De musea gaan vanaf 18 januari 2018 gezamenlijk verder onder de naam Frans Hals Museum. Achter de schermen zijn beide instellingen al één organisatie, maar dat worden ze nu ook publiek. De fusie wordt aangegrepen voor een grondige vernieuwing. Hoewel het Frans Hals Museum een sterk merk is, kampt het ook met een ietwat stoffig imago, aldus het museum zelf.

Het museum wil op de twee locaties een vernieuwd en onderscheidend tentoonstellingsprogramma presenteren, waarin oude en hedendaagse kunst ook naast elkaar getoond worden. “Het nieuwe Frans Hals Museum denkt als een kunstenaar, door de grenzen van tijd en ruimte heen. Tegelijkertijd is het spraakmakend en werelds en voor de bezoeker en lokale bewoner maximaal gastvrij en zichtbaar”, zegt directeur Ann Demeester.

In samenwerking met het communicatiebureau KesselsKramer heeft het museum een nieuwe huisstijl ontwikkeld. SO-IL, het in New York gevestigde architectenbureau van oud-Haarlemmer Florian Idenburg en zijn partner Jing Liu, gaat beide gebouwen vernieuwen.

De opgave is om de publieksvriendelijkheid te vergroten, de kunst beter tot zijn recht te laten komen en logistieke problemen op te lossen. De historische kwaliteiten van beide gebouwen vormen het uitgangspunt van het ontwerp, meldt het Frans Hals Museum.

‘Collection of rooms’
SO-IL e n MEESVISSER willen het museum renoveren als een ‘collection of rooms’. Dit gebeurt door de deuren van beide gebouwen ‘maximaal open te zetten’ en de publieke ruimtes zoals het museumcafé en de museumshop aantrekkelijker te maken voor jong en oud. Op beide locaties worden ‘kunstsalons’ gecreëerd waar bezoekers gratis van de kunst kunnen genieten onder het genot van een kop koffie.

De binnentuin van het huidige Frans Hals Museum moeten een aangename verblijfplaats worden met kunst en groen, op het dakterras van De Hallen aan de Grote Markt wordt een mini-beeldentuin annex uitzichtpunt over de binnenstad van Haarlem gerealiseerd.

www. architectenweb.nl

TT Vasum studenthousing

TTVasum_website_blog

We participated in the invited tender for the TT Vasum-site in Amsterdam North. The proposal includes compact apartments with smart use of space, shared services, attention to sustainability and social lifestyle for students, starters and newcomers in Amsterdam

 

projectnaam

With much pleasure we worked together with builder/developer VAN WIJNEN, Beri Projectontwikkeling and De Componist to develop several scenarios for the 400 unit block. Unfortunately the tender was won by another consortium.

 

Vrijheidslaan

overloop 3c  overloop 1c

Vrijheidslaan, combining 3 single units into one apartment

We just finished the sketch design for the conglomeration of three separate units into one new continuous apartment in an old ‘Amsterdam school’ housing project, dated in the ’20s.

By the time the owner managed to buy the the floor above his origin apartment, later one student unit next to it and recently a storage space. The question was how to merge these different units together to create a continuous, comfortable and spacious apartment.

The design puts the staircase central and offers always different possibilities to experience every floor.

3de-01a

4e-01a

 

 

2nd prize for our housing project at ‘Hafencity Hamburg’

MEESVISSER_TZW_03

MEESVISSER_TZW_01

 

For a site in Hamburg, at Baakenhafen -Hafen City, we developed in collaboration with Frantzen et al a scheme for a highly sustainable housing blok for ‘Baugruppe Tor zur Welt‘. The project brief asked for an innovative, creative, sustainable and family friendly wooden building for 28 households. View to the river Elbe, noise influence of the harbour activities, flexibility of the floor plans up to the last moment, were to be integrated in a building with a maximum use of wood as the main building material. An 8 storey high wood-building with its own characteristic identity.

More information on the project page: Hafencity Hamburg, Baakenhafen

The beauty of living

MEESVISSER_Lamerwood_Home_03 MEESVISSER_Lamerwood_Home_04

 

Competition entry for a private house in the green belt of London.

‘Design a beautiful house’ is a design brief that is challenging, as much as it is subject to very personal opinion and taste. We believe that true beauty lies in creating honest architecture with a strong character and a personal soul that reflects and enhances the users identity. Timeless, robust and inviting. Good architecture simply improves the quality of life, which in itself is a concept of beauty that reaches beyond aesthetic quality.

 

More information on the project page: Lamerwood Home