DE HOUTHEER | Leiden, NL 2016

DE HOUTHEER

‘Een uitgestrekt landgoed dat als een weelderig opgemaakte fruitschaal, als een land van melk en honing aan de Rijnsburgerweg lag’

Zo beschreef Jan Wolkers het vroegere Bos van Bosman in ‘Terug naar Oegstgeest’. Hij veranderde de naam van de vroegere eigenaar in ‘Houtheer’. Met onze visie verwijzen wij naar de allure van vroeger, met behoud van de waarden van vandaag. Moge het privé genot van de oude Bosman vandaag de dag beleefd worden door velen. Laat het Bos van Bosman over honderd jaar net zo geliefd zijn als het vandaag is en laat iedereen die hier komt zich een ‘Houtheer’ voelen.

Onze visie ‘De Houtheer’, ontwikkeld door Lingotto, MEESVISSER en van Paridon x de Groot -, is gebaseerd op de volgende ambities :

Heden en verleden verbinden: De rijkdom van het gebied, zoals die was in het verleden, terugbrengen met behoud van waarden van vandaag, de bosachtige sfeer en natuurwaarden.

Landschap als leidraad: De rijkdom is nog altijd gelegen in het landschappelijke, de buitenplaats. Het landschap vormt daarom de leidraad in onze visie en geeft de ingrediënten voor de bebouwing.

Gebouw en landschap als eenheid: Landschap en architectuur in nauwe samenhang ontwikkelen, geïntegreerd. Gebouw en landschap kunnen niet zonder elkaar en moeten één zijn. Gelijkwaardig in ontwerp en in proces. Heldere identiteit voor het geheel.

Samen: mét en voor de omgeving: Met nauwe betrokkenheid van omwonenden toewerken naar een goede invulling voor het park. Met mede-opdrachtgeverschap aantrekken van nieuwe bewoners uit de omgeving, wiens hart ligt bij het Bos van Bosman.

VAN BUITENPLAATS NAAR WANDELPARK

Buitenplaatsen waren van oorsprong voor het genoegen van één landheer. Hij toonde daarme zijn status en eigenzinnige visie op de natuur. Nieuweroord is daar een goed voorbeeld van. Bosman trok gerenommeerde ontwerpers aan om zijn ‘land van melk en honing‘ vorm te geven. Uit de beschrijvingen van Wolkers komen de vroege jaren als bloeiperiode naar voren. Daarna verandert de buitenplaats sterk. In de oorlog worden bomen gekapt en in de jaren 60 wordt Nieuweroord eigendom van de gemeente. Eerst komen er nieuwe functies in het gebouw, later wordt de zusterflat gebouwd. Het grote gebouw knipt de oorspronkelijk buitenplaats in de twee stukken: ‘Nieuweroord’ en het ‘Bos van Bosman’. Door de jaren is er veel achterstallig onderhoud ontstaan, de oorspronkelijke allure en fijnzinnigheid is verdwenen. Daar is wel iets voor in de plaats gekomen: een meer natuurlijk en bosrijk karakter, een plek met bijzondere flora en fauna.

Met ontwikkeling van een nieuw gebouw ligt er de kans om het wandelpark een nieuw hart te geven. In plaats van een huis voor één wordt het een woongebouw voor velen. De ambitie is dat er een plek ontstaat waar de nieuwe bewoners zich thuis voelen, maar ook dat het gebouw een nieuwe kwaliteit toevoegt aan het park.

EEN ROMANTISCH WANDELPARK

Vanaf de jaren 60 is de buitenplaats zich steeds meer gaan openen, in de randen van het park zijn verschillende nieuwe toegangen gemaakt. Op grotere schaal ontwikkelt Nieuweroord zich zo tot een belangrijke recreatieve schakel binnen de groenstructuur van Leiden. Bijzonder is dat elk groengebied hier een uitgesproken eigen karakter heeft. Dit biedt de kans om het bijzondere, eigen karakter van de voormalige buitenplaats Nieuweroord meer te benadrukken. Met stevige randen en markante entrees, stap je door de poort even een andere wereld in. Wij zien een romantisch wandelpark voor ons met een structuur zoals Springer dat bijna honderd jaar geleden ontwierp, maar nu met een meer bosrijk en natuurlijk karakter. Bruggen, poorten, een beeld of folly zijn (nieuwe) bijzondere elementen, die soms verborgen liggen in het bos en zich dan ineens – via een verrassend doorzicht – tonen.

In de opzet van Springer stond het landhuis centraal in de buitenplaats. Ook in de nieuwe situatie staat één gebouw centraal, als een nieuw hart in het wandelpark.

GELEED VOLUME

Het volume is geleed en gedifferentieerd, een volume samengesteld uit verschillende massa’s. Zo kan het gebouw zich voegen in de schaal van het park. De opbouw van het oorspronkelijke landhuis is hiervoor als inspiratie genomen. Het driedelig hoofdvolume, met daaraan erkers en aanbouwen leidt tot interessante nieuwe compositie voor het nieuwe hoofdgebouw. Het nieuwe landhuis zal zich manifesteren als één gebouw, een samenhangend volume dat onder de boomtoppen blijft.

COMPACT GEBOUW

Landschap en gebouw vormen een eenheid. Wij streven er daarom naar het gebouw compact te maken met landhuis kwaliteit. Om een goede inpassing te maken vanuit zowel landschappelijk en ruimtelijk perspectief alsook de benodigde grondwaarde te genereren zoeken wij naar het optimum. De kwaliteit die wij ambiëren voor Nieuweroord maakt dat wij een gebouw maken van circa 10.000 m2  BVO. Hiermee is de benodigde minimale grondprijs haalbaar en is het tevens mogelijk om de impact op het park te beperken. Wij maken een gebouw dat ook vandaag onder de boomtoppen blijft en waarbij we onder het gebouw rekening houden met een half verdiepte parkeergarage voor auto’s en fietsen.

OMKADERDE TUIN

Aangezien het nieuwe gebouw niet voor één landheer is maar voor velen zetten we in op een grote centrale entree; een verbindende ruimte die identiteit geeft aan het gebouw. Hier opent het gebouw zich naar links en naar rechts voor de toegang tot de woningen – ruimten die functioneren als wintertuin, als orangerie voor bewoners. Naar beneden is er zicht op de omkaderde tuin die de verbinding vormt met de hieronder gelegen parkeergarage. Planten en bomen in het hart van het gebouw vormen een echo van het park. Deze plek biedt een panoramisch uitzicht op de rozentuin, het water en het park, als een omkaderde tuin.

PROJECT INFORMATION

Design: Marijn Mees & Uda Visser

Year: 2016

Status: tender selection

Client: Lingotto

Programme: 120 privat apartments, parking garage, park

Size: 12.000 m2

Landscape : VPxDG

Renderings: MEESVISSER, VPxDG

© Copyright - MEESVISSER 2015 - all rights reserved